۸۷۰
۰
۱۳۹۳/۰۸/۰۸

سکه های شیعی الجایتو در موزه همایون ترکیه

پدیدآور: رسول جعفریان

خلاصه

در سال 1318ق گزارشی از سکه های دوره ایلخانی و جلایری ضمن کتابچه ای در ترکیه چاپ شده که شماری از سکه های سلطان محمد خدابنده در آنجا معرفی شده است. این سکه نشانگر گرایش امامی اوست، برخلاف ایلخانان قبلی و سلطان ابوسعید، خلف وی که آنها همگی بر مذهب سنت بودند.

سلطان محمد خدابنده ایلخانی میان سالهای 704 ـ 716 حکومت کرد و دولت وی با داشتن وزیری با فرهنگ مانند رشید الدین فضل الله (م 718) یکی از بزرگترین دولت های تاریخ ایران محسوب می شود.
در باره امامی مذهب بودن وی بارها سخن گفته شده و شواهدی ارائه شده است. نویسنده این سطور هم در تاریخ تشیع در ایران در این باره سخن گفته است.
امشب به کتابچه ای حاوی معرفی سکه های موزه همایون در ترکیه برخوردم که شماری از سکه های سلاطین ایلخانی را معرفی کرده و چاپ سال 1318 ق است.
روی سکه های خدا بنده، کلمات «محمد رسول الله علی ولی الله» و نیز «اسامی دوازده امام» حک شده که نشانگر تشیع امامی این ایلخان است. در اینجا برخی از صفحات را می آورم.
روش معرفی کتاب این است که بار اول در باره سکه های ضرب شده در شهر عبارات روی سکه را می آورد اما دفعات بعد فقط تاریخ را قید می کند. بنده چند نمونه از صفحات کتاب را که حاوی عبارات شیعی است می آورم.
کتابی که این تصاویر از آن گرفته شده، با نام «موزه همایون» ویژه مسکوکات دولت ایلخانی و جلایری است.
جالب است که سکه سال 704 که ابتدای سلطنت اوست، اسامی چهار خلیفه را دارد، اما سکه های بعدی «علی ولی الله» و اسامی دوازده امام جای آن را گرفته است. دیدار علامه حلی با الجایتو در سال 709 بوده و گویا سکه ها هم از همان سال به بعد رنگ شیعی به خود گرفته است.
در اطراف سکه، در مواردی صلواتیه آمده که در این معرفی ها، با تعبیر «اللهم صلی علی ....»‌ آمده که مقصود صلوات بر چهارده معصوم است که صلواتیه شناخته شده در کتیبه های شیعی است.
منهای تشیع اولجایتو، از گفتگوهای وی با رشید الدین که در آثار مختلف رشید الدین نمونه های آن آمده، عظمت و داتنش این ایلخان مغول بدست می آید. نمی دانم کسی در باره این وجه او تا به حال چیزی نوشته است یا خیر.

14-10-28-2252151.jpg

 

در نمونه زیر اسامی دوازده امام (ع) آمده است.

14-10-28-2252462.jpg

 

سکه زیر از سال 704 است که هنوز الجایتو تغییر مذهب نداده بود بنابرین اسامی چهار خلیفه اول روی آن آمده است.

14-10-28-2253313.jpg

 

نمونه صلواتیه بر دوازده امام (ع)

14-10-28-2254224.jpg

 

نمونه زیر هم صلواتیه دارد که با اشاره آمده و بقیه عبارت حذف شده است

14-10-28-225575.jpg

 

14-10-28-2255476.jpg

 

مجلد دیگری از همین موزه همایون مربوط به سکه های دولت های اولیه از جمله عباسیان است. یک نمونه که سکه امام رضا در دوران ولایتعهدی معرفی شده را اینجا می آورم:

14-10-28-2338327.jpg

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

بستان 3؛ جواد علی و گزیده‌های عربی آثار او

مریم حقی (کورانی)

جواد علی، مورّخ بلندآوازۀ عراقی و متخصص چندین زبان باستانی خاورمیانه، بیش از هر شخص دیگری دربارۀ تار

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

گزارشی از وضعیت سیاسی ایران در خرداد ماه 1303 شمسی

رسول جعفریان

مطلب زیر، مشتمل بر دو نامه با یک گزارش تحلیلی در مقدمه آن است. این دو نامه در سال 1303ش در تحلیل اوض

مثنوی شیخ الاسلام کاظم و اشارات آن به پاره ای از مجادلات مذهبی در قرن سیزدهم

رسول جعفریان

یادداشت زیر، گزارشی است از یک مثنوی بلند از قرن سیزدهم هجری که در باره مسائل مذهبی، اختلاف نظرها و چ