مقالات

خلاصه

ادب شیعی فارسی از پیش از عصر صفوی، به رغم نفوذ گسترده ای که در ایران داشته و تأثیری که در ایجاد زمینه تشیع در ایران صفوی پدید آورده، همچنان نیازمند پژوهش است. این روزها سعی می کنم فرصتی برای بازنویسی کتاب تاریخ تشیع در ایران بگذارم. آنچه می آید مطلبی است که برای آن کتاب نوشته ام و به دلیل اهمیتی که در موضوع خود دارد، تقدیم عزیزان خواننده می کنم.

خلاصه

روش‎شناسی مطالعات اسلامی در غرب، درس‎گفتارهای است از پرفسور عبدالعزیز ساشادینا، اسلام‌شناس و استاد دانشگاه ویرجینیای امریکا که در گروه مطالعات تمدنی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با حضوری جمعی از فضلا و اعضای هیأت علمی پژوهشگاه ارائه شد.

خلاصه

متن حاضر درس گفتار بنده است که نیمی را هفته قبل ارائه کردم و قرار بود نیم دیگر را فردا ارائه کنم که اعلام شد کلاسهای درس برای یک روز تعطیل است. امیدوارم دانشجویانم از این متن استفاده کنند، چون فرصت توضیح آن سر کلاس بعدی نیست و هفته آینده باید به کارهای دیگری بپردازیم.

خلاصه

یادآوری می¬شود که این کتاب، شماره بیست¬وپنجم از یک¬صدوده جلد کتاب ایشان است. امیدواریم آن صدونه جلد دیگر را نیز اهل نظر ارزیابی كنند. ناگفته نماند که صاحب این قلم تعدادی از آنها را دیده¬ام و دریغا که وضع بسیاری آنها نیز بهتر از کتاب حلاج نیست!

خلاصه

«فرم» در نظر صورتگرایان روس چیزی است معادلِ «انسجام» در ذهن و ضمیرِ هنرمندان ایران عصرِ اسلامی. «صورتگرایان روسی معتقدند که یک اثر ادبی یک «فرم محض» است و نه شیء است نه ماده است و فقط و فقط عبارت است از «روابطِ میان مواد».

خلاصه

خلاصة الاشعار و زبدة‌الافکار مفصّل‌ترین تذکرۀ سخنسرایان پارسی‌گوست که میر تقی الدین کاشی (زنده در 1017ق) چهل سال در تألیف و تدوین آن رنج برد. از آنجا که در تذکره‌های عمومی، بخش معاصران مؤلف از اهمیت بیشتری برخوردار است، چند سالی است که این بخش از تذکرۀ مذکور که «خاتمه» نام دارد، مورد توجه واقع شده و تا کنون قسمت‌هایی از آن به چاپ رسیده است. این خاتمه خود شامل دوازده اصل است که هر اصلی به یکی از نواحی جغرافیایی ایران مخصوص گشته. از جمله، اصل نهم مربوط به شاعران شیراز و نواحی آن است.

خلاصه

به نظر می‌رسد این مدخل با تعجیل و کمی دور از انصاف و انتظارِ ادب‌دوستان و محققان و به دور از هرگونه مطالعات میدانی، تخصصی و بدون جستجو، ریشه‌یابی و استفاده از منابع اولیه منتشر شده است.

خلاصه

سفرنامه ای است نسبتا خواندنی از سفری که حاجی میرزا جبارخان نصیر الممالک (1336 ـ 1272ق) در سال 1326 ق (دو سال پس از مشروطه) به حج داشته است. در اینجا تنها بخش از جده تا مدینه را آورده ام. اطلاعات اضافی فراوان دارد، اما نکات بدیع هم در آن هست. شرح حالی از وی و گزارشی از سفر را در آغاز آورده ام.

خلاصه

عباس زریاب خویی در جوانی شیفته یک روحانی خود ساخته و مهذب بود که در شهر خوی به غربت می زیست، کسی که سخت در روح جوانی زریاب موثر افتاده بود و زریاب با دلدادگی از او سخن می گوید. این عالم دینی کسی شیخ قاسم مهاجر ایروانی الاصلی نیست که پس از انقلاب اکتبر از ایروان گریخت و به خوی آمد و....

خلاصه

خلاصه

شايد براى بسيارى از كسانى كه عنوان اين نوشته را مى‌بينند و مى‌خوانند اين پرسش پيش آيد كه چرا با اين همه چاپ‌هاى خُرد و بزرگ و رنگارنگ و پرشمار، كه از شاهنامه تاكنون فراهم آمده است و در دست داريم، باز هم نگارندة اين يادداشت سخن از چاپ مجدّد شاهنامه در ميان مى‌آورد و چاپِ ديگرى از شاهنامه را يك نياز ملى مى‌داند؟

خلاصه

در سال 1311 ش متعاقب اختراع هواپیما، نویسنده ای در مشهد در حالی که خودش آن را ندیده بود، سعی کرد با جستجو در اخبار علائم ظهور، بگوید که این اختراع در روایتی که اهل سنت از رسول خدا (ص) نقل کرده اند آمده است. وی برای تکمیل بحث، کتابچه دیگری نوشت و در آن ثابت کرد که در روایتی دیگر، از اختراع موتور هم سخن به میان آمده است.

خلاصه

گزارشی است از دهها نسخه خطی موجود در کتابخانه فرهنگ یا همان ابن مسکویه اصفهان که از درآمد دو روستا وقف شده و از نمونه های وقف فرهنگی بسیار عالی است.

خلاصه

استفتاءات از مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری، موسس حوزه قم، و بزرگترین عالم ایران در عصر رضا شاه، حاوی نکات بدیع و تازه ای است که از یک سو، نشانگر روشنفکری او در حوزه دین در عین فقاهت، و از سوی دیگر، نشانه ای از هجوم و ورود مسائل تازه به حوزه دین است که پاسخ های تازه ای را می طلبیده است.

خلاصه

این که مسلمانان از محیط و به طور کلی جغرافیا چه تصوری داشتند، آیا عالمانه می اندیشیدند یا در آنجا نیز مجموعه از باورهای غیر علمی را با معلومات جدی و دانشی در هم آمیخته بودند. آنان از جغرافیای جهان چه اندازه می دانستند و تا کجا پیش رفته بودند.

خلاصه

ازدواج ولیعهد ایران با فوزیه زمینه ای شد برای ارتباط بیشتر ایران و مصر، این که این اقدام با چه هدفی انجام شده، دقیقا نمی دانیم، اما از آثار مثبت آن، بالا گرفتن بحث هایی در باره بحث وحدت شیعه و سنی و رفع کدورت های عجمی ـ عربی در آن برهه تاریخی بود.

خلاصه

سفرنامه‌های حج گنجینه‌های پایان‌ناپذیری برای شناخت بسیاری از مسائل دینی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و تمدنی است و می‌تواند در موضوع‌های متنوع، منابعی مورد توجه و قابل اعتماد باشد.

خلاصه

در صفحه ۱۶۲ از ترجمه عربی این کتاب، تصویری منتشر شده که به عنوان ورودی مسجد و مزار حمزة سیدالشهداء ـ عموی گرامی حضرت رسول اکرم (ص) ـ واقع در منطقه «اُحُد» در شمال مدینه منوّره معرفی شده است. اما به عقیده نگارنده این سطور، در معرفی این عکس، قطعاً خطا و اشتباهی صورت گرفته است.