۴۷۲
۰
۱۳۹۶/۸/۱۳
دولت یاد؛ تاریخ محلی بیرجند در آغاز سده معاصر

دولت یاد؛ تاریخ محلی بیرجند در آغاز سده معاصر

پدیدآور: ذبیح الله ناصح مصحح: محمد امین ناصحناشر: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایرانتاریخ چاپ: ۱۳۹۴مکان چاپ: تهران

خلاصه

این اثر که بر اساس روایت شادروان ذبیح الله ناصح از فرهنگیان پیشکسوت بیرجند در دوران پهلوی اول تنظیم شده است، گوشه هایی آشکار و پنهان از تاریخ محلی این شهر کویری را در اوایل سده معاصر به تصویر می کشد.

معرفی کتاب

تاریخ محلی، یکی از ارکان اصلی تاریخ نگاری هر کشوری است که اهمیت آن کمتر از وقایع ثبت شده درباره مرکز نیست. تأثیر غیرقابل انکار تحولات پیرامونی بر مرکز در وقایعی نظیر مشروطیت در ایران بیانگر این است که بی توجهی به تاریخ محلی می تواند به برداشت ناقص از تحولات تاریخی یک کشور منجر شود. ایران به عنوان سرزمینی گسترده، دارای مناطق مهمی است که در اغلب وقایع تاریخی آن تأثیر گذار بوده اند و آشنایی با این مناطق می تواند در تدوین تاریخ جامع ایران بسیار مؤثر واقع شود. در این بین، اهمیت برخی مناطق به جهت وجود منابع و یا نقش سوق الجیشی از سایر نقاط فزونی داشته و تأثیر گذاری بیشتری بر سرنوشت کشور داشته اند. یکی از این مناطق، شهر «بیرجند» در استان با اهمیت خراسان است که در تقسیمات کشوری فعلی، مرکز خراسان جنوبی می باشد. اثر حاضر نمونه ای است از تواریخ محلی که به روایت چهره ای فرهنگی در دهه 1330 شمسی ارائه شده است. مرحوم ذبیح الله ناصح، دبیر درس تاریخ و نیز مدیر وقت دبیرستان شوکتیه ی بیرجند در خلال دهه 1300 تا اواسط دهه 1320 بوده است. ایشان با توجه به ویژگی بومی بودن و نیز عضویت در انجمن شهر، تصویری نسبتا جامع از اوضاع طبیعی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بیرجند در حد فاصل دهه 1290 شمسی تا عمدتا اواخر دوره پهلوی اول ارائه نموده که بسیار مفید و گویا است؛ هرچند برخی یادداشت های ایشان گاه به رویدادهای مرداد 1332 یا وقایع مربوط به اوایل دهه 1340 هم اشاراتی دارد. آنچه در این مجموعه قابل توجه است، اطلاعات و مشاهدات شخصی راوی در زمینه های مختلف می باشد که مجموعا حاوی نکات ظریفی است و بر پاره ای از مسائل تاریخ معاصر شرق کشور پرتو می افکند. تحلیل و برداشت ارائه شده توسط نویسنده محترم در حوزه های مختلف در مواردی، عمیق و البته در پاره ای از موارد نیز با عملکرد بعضی حکام محلی که در سده های اخیر، حکومت آن منطقه را در دست داشته اند، می تواند محل بحث باشد. از سویی ارزیابی مرحوم ناصح از سرنوشت رژیم پهلوی بر اساس پاره ای مشهودات در اوایل دهه 1340 شمسی و پیش بینی وقوع «انقلاب» و سقوط رژیم پهلوی از جمله موارد قابل توجه در این مجموعه یادداشت ها است که حکایت از عمق نگاه راوی به مسائل جاری کشور دارد.

عناوین فصل های کتاب:

فصل یکم: سابقه ی تاریخی و آثار باستانی

فصل دوم: جغرافیای طبیعی، اقلیم و وضعیت زراعی

فصل سوم: اوضاع اجتماعی و معیشت

فصل چهارم: راه و تجارت

فصل پنجم: دین و مذهب

فصل ششم: دودمان امارت و شیوه ی حکومت

فصل هفتم: مشروطیت و پیامدهای آن

فصل هشتم: مدرسه ی شوکتیه و تأثیرات فرهنگی آن

فصل نهم: تأسیس ادارات دولتی

فصل دهم: تهیه ی آب مشروب و لوله کشی شهر

فصل یازدهم: قرا، قصبات و بلوکات مهم

فصل دوازدهم: مشاهیر، بزرگان و دانشوران

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

نقد ادله ی خلافت

نقد ادله ی خلافت

نجم الدین طبسی

این کتاب ضمن بیان مهم ترین ادله ی قرآنی و روائی اهل سنت در اثبات خلافت خلفا، استدلالات قرآنی ایشان ر

سرداران ایرانی و اعراب در شامگاه ساسانیان

سرداران ایرانی و اعراب در شامگاه ساسانیان

حمید کاویانی پویا

با توجه به اینکه سلسله ی ساسانی یکی از برجسته ترین ادوار تاریخی ایران زمین و عملکرد بزرگان و ایدئولو

منابع مشابه بیشتر ...

گزارش سفر کاوش های باستان شناسی در فارس باستان (1934-1933)

گزارش سفر کاوش های باستان شناسی در فارس باستان (1934-1933)

سرمارک اورل اشتین

بی تردید می توان سال های بین 40- 1930 میلادی را یکی از دوره های درخشان در تاریخ اکتشافات نوین باستان

سفر به قلب سرزمین پارس

سفر به قلب سرزمین پارس

آدولفو ریبادنیرا ای سانچز

مجموعه ی حاضر، یادداشت های سفر چهارساله ی معاون جدید کنسول اسپانیا، آدولفو ریبادنیرا، در پانزدهم مار