۱۲۹۷
۰
۱۳۹۶/۹/۸
روش شناسی ابن خلدون

روش شناسی ابن خلدون

پدیدآور: علی الوردی بغدادی ناشر: روش شناسان و جامعه شناسانتاریخ چاپ: ۱۳۹۶مترجم: سید محمد ثقفیمکان چاپ: تهران

خلاصه

کتاب پیش رو، نوشتاری است در یازده فصل که پس از معرفی ویژگی های منطق یونان قدیم و منطق ارسطویی در جهان اسلام، به شناسایی روش ابن خلدون در رویارویی با منطق ارسطو و قانون های تفکر می پردازد. سپس معمای جهش خلدونی و تأثیر عوامل متعدد را در جهش فکری ابن خلدون بیان می کند. جرقه ی نظریه، ابن خلدون و ذخایر فکری دانشمندان، دیدگاه وی درباره ی فلسفه از دیگر مباحث مطرح شده در این کتاب است.رابطه ی تنگاتنگ زندگی شخصی ابن خلدون و ابداع «نظریه شخصی» و آینده علم جدید (جامعه شناسی) از مباحث پایانی این اثر می باشد.

معرفی کتاب

در آغاز کتاب، مترجم از باب مقدمه به معرفی نویسنده ی اثر می پردازد و درباره ی شرح حال، آثار علمی، زندگینامه، مراحل آموزشی و استادی، جامعه شناسی تاریخی، عدم کارایی روش آماری و ارائه روش انتخابی، ایجاد جامعه شناسی بومی و بالاخره اهمیت ابن خلدون مطالبی را بیان می کند. سپس به انگیزه مطالعه ی بیشتر درباره ی ابن خلدون اشاره می کند و آنگاه دو دیدگاه در کار ابتکاری ابن خلدون را مورد نقد قرار می دهد: یکی دیدگاه منفی گرایان و بدبینان و دیگری دیدگاه اثبات گرایان و خوش بینان. سومین مبحث از سری مباحث مقدماتی این کتاب نیز ارائه ی منطق ابن خلدون در پرتو فرهنگ و شخصیت اوست. سپس وارد مباحث اصلی کتاب می شویم که شامل دو بخش و یازده فصل با عناوین زیر است:

فصل اول: ویژگی های منطق یونانی (قدیم)؛ در این فصل درباره منطق صوری، شخصیت منطق دانان، مبانی منطق ارسطویی، استقرا، سببیت، ماهیت ثابت، و...مطالبی آمده است. 

فصل دوم: منطق ارسطو در جهان اسلام؛ این فصل به بیان دیدگاههای ناقدان منطق یونانی پیش از غزالی و ابن تیمیه، دیدگاه جاحظ، نقد غزالی، نقد ابن رشد، دیدگاه ابن تیمیه و منطق ارسطویی می پردازد.

فصل سوم: ابن خلدون و منطق ارسطویی؛ این فصل نیز دیدگاه ابن خلدون درباره ی اصل علیت و اصل عقلانیت را بیان می کند و آنگاه تمایز دیدگاه ابن خلدون را با غزالی و ابن تیمیه مطرح می کند.

فصل چهارم: ابن خلدون و قانون های تفکر؛ فصل چهارم درباره محور نظریه و قانون ثبات، ابن خلدون و ادوار اجتماعی، ابن خلدون و دولت اموی، قانون عدم وجود قسم سوم و قانون تدریج به ارائه مطلب می پردازد. 

بخش دوم:

فصل پنجم: معمای جهش خلدونی؛ در این فصل تحلیل ها و دیدگاه های 6 دانشمند در رابطه با جهش فکری ابن خلدون ارائه گردیده است.

فصل ششم: تأثیر عوامل متعدد در جهش فکری ابن خلدون؛ این فصل به بیان عوامل هشتگانه ی موثر بر جهش فکری ابن خلدون اشاره می کند.

فصل هفتم: جرقه ی نظریه؛ مباحث این فصل تحت عناوین فیض پرتو ذهنی، راز پنهان، اشتباهات تاریخ نگاران، تغییریابی ابن خلدون و شخصیت مرزی ارائه شده است. 

فصل هشتم: ابن خلدون و ذخایر فکری دانشمندان؛ نظر صاحب نظران، کتاب ابن خلدون، ابن خلدون و قرآن کریم، ابن خلدون و فارابی، مقایسه ی فارابی و ابن خلدون، اوصاف رئیس جامعه در اندیشه ی دو حکیم، منطق ابن خلدون، تطبیق دو منطق، ابن خلدون و نظریه ی ابن سینا، این خلدون و اخوان الصفا، ابن خلدون و ابوحیان توحیدی، ابن خلدون و ابن هیثم، حاکمیت دو قانون در جامعه، ابن خلدون و ابن خطیب، ابن خلدون و غزالی، از مباحث مطرح شده در این فصل هستند. 

فصل نهم: ابن خلدون و فلسفه؛ مطالبی پیرامون نظر معتزله درباره ی توده ی مردم، دیدگاه شیعه اسماعیلی، ضربت غزالی، عقل در نزد اهل تصوف، نظام طبقاتی صوفیه، ابن باجه، ابن طفیل، ابن رشد، و بسیاری مباحث دیگر در این فصل آمده است.

فصل دهم: رابطه ی تنگاتنگ زندگی شخصی و ابداع «نظریه ی اجتماعی» است.

فصل یازدهم: پایان؛ آینده ی علم جدید (جامعه شناسی)؛ معرفی بنیان گذار جامعه شناسی و ارائه ی نظریه دانشمندان اروپایی درباره ابن خلدون از مطالب این فصل است. 

 

 

 

 

 

 

 

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

علی علیه السلام پیشوای پرهیزگاران در نگاه ابن عبدالبر

علی علیه السلام پیشوای پرهیزگاران در نگاه ابن عبدالبر

ناهید طیبی

سیرتاریخی اسلام به گونه ای رقم خورد که مسلمانان پس از پیامبر(ص) به دو فرقه شیعه و سنی تقسیم شده و به

تاریخ سیاسی، فرهنگی واجتماعی تشیع در آذربایجان

تاریخ سیاسی، فرهنگی واجتماعی تشیع در آذربایجان

سیدمسعود شاهمرادی

پژوهش حاضر تاریخ تشیع در دو دوره متمایز به لحاظ سیاسی، فرهنگی و اجتماعی را در آذربایجان به تصویر می