۹۳۲
۰
۱۳۹۶/۹/۱۰
هابرماس و روشنفکران ایرانی

هابرماس و روشنفکران ایرانی

پدیدآور: نویسندگان ناشر: انتشارات طرح نقدتاریخ چاپ: ۱۳۹۵مکان چاپ: تهران

خلاصه

یکی از مهمترین متفکران برجسته در غرب یورگن هابرماس، فیلسوف و جامعه شناس آلمانی است. شماری از روشنفکران معاصر ایرانی با تأثیر گرفتن از اندیشه های این متفکر، موضوعاتی بحث برانگیز را در جامعه روشنفکران ایرانی طرح کرده اند. مطالعه ی کنونی از طریق گفت و گو با روشنفکران بنام و شناخته شده ی ایرانی، میزان تأثیر و نفوذ و همچنین تنوع و چگونگی و عمق اندیشه های هابرماس در فضای روشنفکران ایران را در معرض نگاه و داوری خواننده قرار می دهد. این پژوهش منحصر به فرد در حوزه ی مطالعات فرهنگی، پنجره ای روی شناخت وضعیت کنونی روشنفکارن ایرانی و مسائل و دغدغه هایشان می گشاید.

معرفی کتاب

طی 150 سال اخیر، روشنفکران ایرانی، با پیش زمینه های متنوع فرهنگی و با بهره گیری از نظریه های مختلفی که در رهگذر تلاش های فکری به تدریج با آنها آشنا شده اند، کوشیده اند، در حد بضاعت اندیشه ی خود، از کلاف درهم پیچیده ای که «واقعیت های اجتماعی جامعه ی ایران» نام دارد، شناخت کم و بیش دقیقی به دست آورند و بر مبنای این درک نظری، راه حل های عملی مناسبی را در خصوص مسائلی که جامعه ی ایرانی با آن روبرو است ارائه دهند. منظومه ی مسائلی که روشنفکران ایرانی با آن درگیر بوده اند، پرشمار و گوناگون است. در زمره ی این مسائل که دغدغه های فکری اساسی برای روشنفکران ایرانی به شمار می آمده اند از جمله می توان به مسئله ی استبداد و نظام بهینه ی حکومتی، نحوه ی رویکرد در برابر غرب، رابطه میان مدرنیته و سنت، جایگاه دین در جامعه، و نقش روشنفکران در تحولات اجتماعی اشاره کرد. ایران در میان همه ی کشورهایی که در علوم سیاسی و ادبیات توسعه با عنوان کلی «کشورهای در حال پیشرفت» از آن ها یاد می شود، احتمالا تنها نمونه ای است که طی کمتر ار یک قرن و به منظور تغییر اوضاع و احوال اجتماعی و سیاسی دو بار انقلاب در آن رخ داده است. این موضوع، به ویژه در ارتباط با بحثی که این مقدمه به آن اختصاص دارد، یعنی نقش روشنفکران ایرانی در ایجاد تحولات اجتماعی، اهمیت بیشتری پیدا می کند.

تاریخچه تحولات روشنفکران در ایران حکایت از ان دارد که روشنفکران ایرانی به رغم کمبود امکانات عملی و برخوردار نبودن از منابع نظری غنی، نه تنها در داخل کشور تأثیر گذار بوده اند بلکه در موارد متعددی الگوهایی را برای گرته برداری در اختیار فعالان سیاسی و روشنفکران در دیگر «کشورهای جهان سوم» و به خصوص کشورهای اسلامی قرار داده اند. روشنفکران ایرانی در تکاپو برای حل مسائلی که از مشروطه تا کنون با آن دسته و پنجه نرم می کرده اند از آثار و آراء متفکران غربی بهره جسته اند و از آنان متأثر بوده اند، یکی از مهمترین متفکران برجسته در غرب یورگن هبرماس، فیلسوف و جامعه شناس آلمانی است. آثار و اندیشه های هابرماس در کشورهای مختلف محل استفاده و رجوع بوده است. در ایران نیز شماری از روشنفکران معاصر ایرانی با تأثیر گرفتن از اندیشه های متفکر آلمانی موضوعاتی بحث برانگیز را در جامعه ی روشنفکری ایران طرح کرده اند.

مطالعۀ کنونی از طریق گفت و گو با روشنفکران بنام و شناخته شده ی ایرانی، میزان تأثیر و نفوذ و همچنین تنوع و چگونگی و عمق اندیشه های هابرماس در فضای روشنفکری ایران را در معرض نگاه و داوری خواننده قرار می دهد. این پژوهش منحصر به فرد در حوزه ی مطالعات فرهنگی، پنجره ای به روی شناخت وضعیت کنونی روشنفکران ایرانی و مسائل و دغدغه هایشان می گشاید. تهیه کنندگان مجموعه حاضر با نگاهی ترکیب شده از دو رویکرد فلسفه ی تحلیلی و جامعه شناسی، تأثیراتی را ارزیابی می کنند که از رهگذر مواجهه ی روشنفکران ایرانی با اندیشه های متفکران غربی در آراء و رهیافتهای اندیشوران این مرز و بوم به وجود آمده است. پدیدآورندگان این مجموعه کوشیده اند به منظور کمک به خوانندگانی که احتمالا کمتر در فضای تحولات ایران قرار داشته اند یا با جریان های روشنفکری در سطح جهانی آشنایی تفصیلی ندارند، اطلاعات کتاب نامه ای و ارجاعات به نام اشخاص و رویدادها را که در گفت و گوها بدان ها اشاره شده است، در حد امکان تکمیل کنند.

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

مجموعه به خط ملاصدرا

مجموعه به خط ملاصدرا

ملاصدرا

نسخه های متعددی به خط مرحوم ملاصدرا شیرازی - اعلی الله مقامه الشریف- به جای مانده، چه آنهایی که تألی

تاریخ در قرآن (تفسیر موضوعی آیات اجتماعی و تاریخی)

تاریخ در قرآن (تفسیر موضوعی آیات اجتماعی و تاریخی)

مجید کافی

محتوای تعدادی از آیات قرآن کریم به توصیف و روایت وقایع اجتماعی گذشته نسبت به زمان ما متمرکز است. این

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

دهانه غلامان: شهری هخامنشی در جنوب شرقی ایران

دهانه غلامان: شهری هخامنشی در جنوب شرقی ایران

نویسندگان

محوطه باستانی دهانه غلامان از مهم‌ترین آثار باستانی مورد توجه در استان سیستان و بلوچستان است. این مج

مجموعه مقالات چهارمین همایش «آموزش تاریخ در مدارس»(جلد اول)

مجموعه مقالات چهارمین همایش «آموزش تاریخ در مدارس»(جلد اول)

نویسندگان

با تأملی در تاریخچه آموزش در ایران معاصر می توان دریافت که اگرچه نخستین تلاش های اصلاح طلبانه - در ه