۵۸۶
۰
۱۳۹۷/۳/۱۱
تاریخ در قرآن (تفسیر موضوعی آیات اجتماعی و تاریخی)

تاریخ در قرآن (تفسیر موضوعی آیات اجتماعی و تاریخی)

پدیدآور: مجید کافی ناشر: نشر پژوهشگاه حوزه و دانشگاهتاریخ چاپ: ۱۳۹۶مکان چاپ: قم

خلاصه

محتوای تعدادی از آیات قرآن کریم به توصیف و روایت وقایع اجتماعی گذشته نسبت به زمان ما متمرکز است. این آیات حاوی کلید واژه های اجتماعی و تاریخی، توصیف وقایع تاریخی اقوام و پیامبران گذشته، وقایع اجتماعی زمان ظهور اسلام و حاوی جواب و سوال ها و مسائلی است که در فلسفه ی نظری تاریخ مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. افزون برآن، می توان ویژگی های بیانی و نگارشی آیات تاریخی قرآن را از مجموعه آیات تاریخی قرآن استخراج، استنباط و تدوین کرد.

معرفی کتاب

مسائل و مشکلات مربوط به گزارش ها در باب خاستگاه و منشأ، چیستی، چرایی و چگونگی وقایع گذشته، سرنوشت ملت، فرهنگ، تمدن و بشریت، مورد توجه همه ی ادیان الهی، غیر الهی و نیز اندیشه ی انسان های بسیاری در طول تاریخ بوده است. نتایج این تلاش های در زمینه ی فهم و تفسیر وقایع و فراینده های تاریخی از سوی رسولان و اندیشمندان هر دین و جامعه ای، نفوذ درخور توجهی میان مردم یافته است. از این رو، بیشتر ادیان بزرگ و زنده ی جهان امروز و نیز بسیاری از دانشمندان رشته های مختلف، با وقایع تاریخی پیوند نزدیکی داشته و دارد. این مطلب بدین معناست که در ادیان نیز توجه خاصی به پدیده های گذشته مرتبط با انسان شده است. هر دگرگونی در دوران توسعه و اصلاح اجتماعی دارای یک سلسله خط مشی ها و اصول کلی است که مردم باید از آن ها آگاه باشند و آن ها را رعایت و عمل کنند. این اصول که از سوی رهبران و مصلحان اجتماعی بیان می شوند، شامل خداشناسی، انسان شناسی و هستی شناسی (جهان بینی)، قواعد و قوانین فردی و اجتماعی (هنجارهای اجتماعی)، ترسیم آرمان های اجتماعی (آینده ی جامعه) و کسب تجربه از گذشته ( عبرت آموزی از تاریخ) هستند. مجموعه ی این اصول در واقع اساسنامه ی اصلاح یا تغییرات اجتماعی است. در اسلام، قرآن کریم حاوی جهان بینی، هنجارهای اجتماعی، آرمان های اجتماعی، وضعیت جامعه در آینده و به طور کلی قانون اساسی مسلمانان است. قرآن در دوران فردسازی و بعثت، مهم ترین قانون پیامبر خدا (ص ) در برابر تهاجم مشرکان بود. قرآن توجه ویژه ای به گذشته و تاریخ دارد. محتوای تعدادی از آیات قرآن کریم به توصیف و روایت وقایع اجتماعی گذشته نسبت به زمان ما متمرکز است. این آیات حاوی کلید واژه های اجتماعی و تاریخی، توصیف وقایع تاریخی اقوام و پیامبران گذشته، وقایع اجتماعی زمان ظهور اسلام ( از بعثت تا وفات پیامبر)، و حاوی جواب سوال ها و مسائلی است که در فلسفه ی نظری تاریخ مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. افزون بر بحث و بررسی این چهار موضوع تاریخی در قرآن، می توان ویژگی های بیانی و نگارشی آیات تاریخی قرآن را (تاریخ نگاری قرآن) از مجموعه آیات تاریخی قرآن استخراج، استنباط و در یک بخش مستقل تدوین کرد. بنابراین تفسیر (موضوعی) آیات تاریخی قرآن در سه بخش تنظیم خواهد شد. بخش اول مربوط به تحلیل و بررسی واژه های تاریخی قرآن و مقایسه آن ها با واژه های اجتماعی جدید و ویژگی های تاریخ نگاری قرآن است. بخش دوم ناظر به وقایع تاریخی قبل از اسلام، و تفسیر آیات اجتماعی دوران ظهور اسلام است. بخش سوم در صدد استخراج جواب سوالات مرسوم در فلسفه ی تاریخ است.

فهرست عناوین اصلی:

فصل اول: مقدمه

بخش اول - تاریخ و تاریخ نگاری قرآنی

فصل دوم: روش، موضوع و مفاهیم تاریخی قرآن

فصل سوم: ویژگی های تاریخ نگاری قرآن

بخش دوم - وقایع تاریخی در قرآن

فصل چهارم: وقایع و اقوام تاریخی قبل از اسلام

فصل پنجم: سرگذشت پیامبران (قصص)

فصل ششم: وقایع تاریخی صدر اسلام

بخش سوم - بررسی مسائل فلسفی تاریخ از منظر قرآن

فصل هفتم: پایان و تکامل تاریخ

فصل هشتم: شکل و مراحل حرکت تاریخ

فصل نهم: عامل حرکت و پیوستگی تاریخ

فصل دهم: قانون مندی تاریخ

 

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

حکمت هنر اسلامی

حکمت هنر اسلامی

نویسندگان

در هنر به کاربردن حکمت یعنی درک این حقیقت که هر اثر هنری باید طبق قوانینی که بر موادی که آن اثر از آ

نقد ادله ی خلافت

نقد ادله ی خلافت

نجم الدین طبسی

این کتاب ضمن بیان مهم ترین ادله ی قرآنی و روائی اهل سنت در اثبات خلافت خلفا، استدلالات قرآنی ایشان ر

دیگر آثار نویسنده

جامعه شناسی تاریخی (مفاهیم، نظریه ها، نقد و بررسی)

جامعه شناسی تاریخی (مفاهیم، نظریه ها، نقد و بررسی)

مجید کافی

مطالعات تاریخی بدون توجه به نظریه های «علوم اجتماعی»، و جامعه شناسی بدون توجه به «اطلاعات تاریخی» ره