۸۹۹
۱۴۶
۱۳۹۷/۹/۲۲
کالبدشکافی سیاست انگلیسی ها در ایران

کالبدشکافی سیاست انگلیسی ها در ایران

پدیدآور: حسین احمدی ناشر: موسسه تاریخ معاصر ایرانتاریخ چاپ: ۱۳۹۶مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰۰نسخهشابک: 978-964-2834-76-1تعداد صفحات: ۳۵۷ص

خلاصه

در اوائل قرن نوزدهم به دلیل تغییر آرایش سیاسی - نظامی جهان، انگلیسی ها ضمن ثبت قراردادهای سیاسی دو پهلو و غیر شفاف، اعزام مأمورین مطالعاتی، تأسیس سفارت در هنگام دوره ی اول جنگ های روسیه علیه ایران سعی در رخنه سیاسی در ایران کردند و ضمن به رسمیت شناختن حوزه نفوذ روسیه، از هیچ اقدامی در راستای تضعیف و بهره کشی از ایران و ایرانی خودداری نورزیدند. تا جایی که به جرأت می توان گفت به دلیل نغوذ ساختاری، در تمامی حوادث تلخ و زیانبار بزرگ تا به امروز از آن جمله کوچک شدن قلمرو سرزمینی ایارن نقش بالقوه و بالفعلی بازی کردند, امری که در پژوهش ها مغفول مانده است. در این نوشتار تلاش شده است تا سیاست مخرب انگلیس در ایران مورد واکاوی قرار بگیرد.

معرفی کتاب

اهداف انگلیسی ها از روابط با ایران تا پایان قرن هیجدهم، بازاریابی، فروش کالا و سوجویی در راه اهداف تجاری بود به همین دلیل تعداد فرستادگان رسمی پادشاه انگلیس به ایران از انگشت دست تجاوز نمی کرد. اما در اوایل قرن نوزدهم مناسبات ایران  و انگلیس تحت الشعاع حوادث بین المللی قرار گرفت:

- پدیداری ناپلئون بناپارت در صحنه سیاسی و اندیشه وی برای تسلط به هندوستان با استفاده از راه ایران

- عملیاتی شدن توسعه طلبی ارضی در دکترین سیاست خارجی روسیه

- ثبات نسبی جامعه ی ایران و اعاده مرزهای ایران دوره نادری با روی کار آمدن آقامحمدخان قاجار

با در نظر گرفتن عوامل فوق از سال های آغازین سلطنت فتحعلی شاه قاجار کمپانی هند شرقی انگلیس و یا دولت این کشور پی در پی سفرایی را به تهران گسیل داشتند این سفرا عمدتا اهداف ذیل را در ایران تعقیب می کردند:

1- تضعیف و نابودی ایران از طریق رخنه سیاسی در جامعه ایران از طریق جذب لایه های اجتماعی مختلف

2- بستن قراردادهای سیاسی متعدد و گرفتن  تعهدات شفافی از دولت ایران در مقابل دادن تعهدات دو پهلو و قابل تفسیر به ایران.

3- مطالعه اجتماعی جامعه ایران

4- فروش کالا

جنگ های با روسیه باعث بسط نفوذ انگلیسی ها در ایران شد تا جایی برای اولین بار فتحعلی شاه پادشاه ایران پس از مرگ فرزندش عباس میرزا نظر سفیر انگلیس را برای گماشتن نوه اش محمدمیرزا به سلطنت جویا شد. انگلیسی ها با فرستادن سفرایی کاربلد به ایران نشان دادند که جایگاه ایران در سیاست خارجی این کشور اهمیت بسیاری دارد در دوره قاجار در تمامی تحولات بزرگ ایران، لندن نقش بالقوه و بالفعلی بازی کرد، از عهدنامه گلستان، ترکمانچای، آخال پاریس تا جدایی بحرین در دوره پهلوی دوم. با سقوط قاجار و آمدن رضاخان نقش انگلیسی ها در این جابجایی قدرت و سپس گماردن فرزندش به سلطنت تا ملی شدن نفت و کودتای 28 مرداد مشخص و عیان است. با حضور گسترده آمریکائیان پس از 1332 در ایران گرچه تقابل، رقابت و تعاملی میان واشنگتن و لندن برای بسط نفوذ پیش آمد ولی مدیریت و هماهنگی کامل این دو قدرت مانع از بهره برداری ایرانیان از این اختلافات در راستای اهداف ملی شد. شوروی ها که در ساختار قدرت ایران نفوذی کم رنگ داشتند از طریق گسترش افکار ماتریالیستی به وسیله ی عوامل خود همچون توده ای ها در فکر جذب رده های مدیران میانی و مردم ایران بودند توفیقی به دست نیاوردند و عملا این انگلیس و آمریکا بودند که صحنه گردان سیاست و اقتصاد در ایران بودند. مجموعه ی پیش رو حاصل هم اندیشی محققان و پژوهشگران در همایش بین المللی «کالبدشکافی سیاست انگلیسی ها در ایران» در خلال سال های 2012- 1800 م است.

 

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

نبرد قدرت در ایران: چرا و چگونه روحانیت برنده شد؟

نبرد قدرت در ایران: چرا و چگونه روحانیت برنده شد؟

محمد سمیعی

در سال 1357 توفانی سرکش در مدت کوتاهی کشور را درنوردید و فرزندان ایران مدرن، که شب و روز در میانشان

نیم‌سال نامه علمی ـ پژوهشی تاریخ و تمدن اسلامی/ ش 19

نیم‌سال نامه علمی ـ پژوهشی تاریخ و تمدن اسلامی/ ش 19

نویسندگان

یکی از معدود مجلات تاریخی که به صورت مستمر و مرتب و به شکلی علمی منتشر می‌شود، مجله تاریخ و تمدن اسل

منابع مشابه

گزارش سفر کاوش های باستان شناسی در فارس باستان (1934-1933)

گزارش سفر کاوش های باستان شناسی در فارس باستان (1934-1933)

سرمارک اورل اشتین

بی تردید می توان سال های بین 40- 1930 میلادی را یکی از دوره های درخشان در تاریخ اکتشافات نوین باستان

دیگر آثار نویسنده

کتابچه سیاقیه جمع و خرج آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه (ع)

کتابچه سیاقیه جمع و خرج آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه (ع)

محسن روستایی - حسین احمدی رهبریان

خط سیاق فنی است با قواعد خاص که در ثبت محاسبات دیوانی و تجاری؛ به لحاظ لفظی و اصطلاحی و به طور مشخص

نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی

نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی

دکتر حسین احمدی

انقلاب در مفهوم سیاسی-اجتماعی آن کنشی جمعی در برابر وضعیت موجود و نوعی مجاهدت عمومی برای نیل به وضعی