۱۰۷۸
۳۷۵
۱۳۹۸/۶/۱۶
کتیبه های خصوصی فارسی میانه ساسانی و پساساسانی (گورنوشته، یادبودی)(دوجلدی)

کتیبه های خصوصی فارسی میانه ساسانی و پساساسانی (گورنوشته، یادبودی)(دوجلدی)

پدیدآور: سیروس نصراله زاده ناشر: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیتاریخ چاپ: ۱۳۹۸مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۰۰نسخهشابک: 7-996-426-964-978

خلاصه

از عصر ساسانی دو گونه کتیبه موجود است. گونه ی نخست کتیبه های دولتی یا سلطنتی هستند و دسته دوم، کتیبه های اواخر دوره ی ساسانی و آغاز اسلام هستند که به کتیبه های خصوصی مشهورند. این کتیبه های خصوصی متنوع اند.یک بخش گورنوشته ها هستند و دسته دیگر کتیبه های یادبودی اند. مجموعه ی کتیبه های خصوصی بررسی شده در کتاب حاضر، حدود 122 کتیبه است. شیوه ی بررسی هر کتیبه مشتمل است بر معرفی مختصر کتیبه، چگونگی پیدایی آن و سابقه ی پژوهش. سپس حرف نویسی، آوانویسی و ترجمه ی فارسی آورده شده است. متناسب با هر کتیبه تعلیقات زبانی و تاریخی داده شده است. شیوه ی تقسیم بندی کتیبه های خصوصی نیز به ترتیب فصل هاست. در جلد دوم تصویرها آمده است. در جلوی عنوان هر کتیبه شماره صفحه های تصویرها آمده است.

معرفی کتاب

از عصر ساسانی دو گونه کتیبه موجود است. گونه ی نخست مشهور به «کتیبه های دولتی» یا «سلطنتی» هستند. وجه تمایز این کتیبه ها با دوره ی دوم استفاده از «الفبای کتیبه ای منفصل» است. این دسته از کتیبه ها یا متعلق به شاهان ساسانی هستند و یا به مقامات درباری تعلق دارد. وجه مشخصه ی دیگر این کتیبه ها در آغاز، سه زبانه بودن (فارسی میانه ی ساسانی و پهلوی اشکانی و یونانی ) آن هاست. سه زبانه بودن این کتیبه ها حامل پیام سیاسی و تبلیغاتی در اثبات و تأیید حاکمیت سیاسی سلسله ی تازه است. روایت یونانی، به جهت زبان بین المللی اکثریت سوریه و شرق امپراتوری روم و برای «جهانی کردن گفتار شاپور به زبان میانجی آن زمان» است و روایت پهلوی اشکانی، برای جامعه ی پارتی زبان ایرانی و فارسی میانه ی سا