۳۸۲
۱۳۵
۱۳۹۸/۶/۱۶
کتیبه های خصوصی فارسی میانه ساسانی و پساساسانی (گورنوشته، یادبودی)(دوجلدی)

کتیبه های خصوصی فارسی میانه ساسانی و پساساسانی (گورنوشته، یادبودی)(دوجلدی)

پدیدآور: سیروس نصراله زاده ناشر: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیتاریخ چاپ: ۱۳۹۸مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۰۰نسخهشابک: 7-996-426-964-978

خلاصه

از عصر ساسانی دو گونه کتیبه موجود است. گونه ی نخست کتیبه های دولتی یا سلطنتی هستند و دسته دوم، کتیبه های اواخر دوره ی ساسانی و آغاز اسلام هستند که به کتیبه های خصوصی مشهورند. این کتیبه های خصوصی متنوع اند.یک بخش گورنوشته ها هستند و دسته دیگر کتیبه های یادبودی اند. مجموعه ی کتیبه های خصوصی بررسی شده در کتاب حاضر، حدود 122 کتیبه است. شیوه ی بررسی هر کتیبه مشتمل است بر معرفی مختصر کتیبه، چگونگی پیدایی آن و سابقه ی پژوهش. سپس حرف نویسی، آوانویسی و ترجمه ی فارسی آورده شده است. متناسب با هر کتیبه تعلیقات زبانی و تاریخی داده شده است. شیوه ی تقسیم بندی کتیبه های خصوصی نیز به ترتیب فصل هاست. در جلد دوم تصویرها آمده است. در جلوی عنوان هر کتیبه شماره صفحه های تصویرها آمده است.

معرفی کتاب

از عصر ساسانی دو گونه کتیبه موجود است. گونه ی نخست مشهور به «کتیبه های دولتی» یا «سلطنتی» هستند. وجه تمایز این کتیبه ها با دوره ی دوم استفاده از «الفبای کتیبه ای منفصل» است. این دسته از کتیبه ها یا متعلق به شاهان ساسانی هستند و یا به مقامات درباری تعلق دارد. وجه مشخصه ی دیگر این کتیبه ها در آغاز، سه زبانه بودن (فارسی میانه ی ساسانی و پهلوی اشکانی و یونانی ) آن هاست. سه زبانه بودن این کتیبه ها حامل پیام سیاسی و تبلیغاتی در اثبات و تأیید حاکمیت سیاسی سلسله ی تازه است. روایت یونانی، به جهت زبان بین المللی اکثریت سوریه و شرق امپراتوری روم و برای «جهانی کردن گفتار شاپور به زبان میانجی آن زمان» است و روایت پهلوی اشکانی، برای جامعه ی پارتی زبان ایرانی و فارسی میانه ی ساسانی که زبان رسمی حکومت بود. این سه روایت قابل مقایسه با سه زبانگی کتیبه های هخامنشی است. کتیبه های دیگر این دوره یا دو زبانه (فارسی میانه ی ساسانی و پهلوی اشکانی) هستند یا تک زبانه (فارسی میانه ی ساسانی).

دسته دوم، کتیبه های اواخر دوره ی ساسانی و آغاز اسلام در ایران است که به «خط متصل پهلوی یا کتابی» نوشته شده اند و مشهور به کتیبه های خصوصی هستند. این کتیبه های خصوصی متنوع اند. یک بخش گورنوشته ها هستند که بسیار فراوان اند و دسته دیگر کتیبه های یادبودی اند. تمامی این کتیبه های خصوصی جز دو مورد، به خط متصل کتابی یا تحریری نوشته شده اند. آن دو مورد یکی «دو کتیبه ی شوشتر» است که به الفبای متصل نوشته شده و محتملا باید به دوره ی ساسانی مربوط باشد و دیگری کتیبه ی دربند که خط منفصل و متصل در آن با هم آمده است. علاوه بر این منابع کتیبه ای در دوره ی آغازین اسلامی در ایران، برخی کتیبه های دیگر نیز به دست آمده است. اهمیت زبان شناسی تمامی کتیبه های دوره ی ساسانی و شیوه ی روایی آن ها بحث مهمی است که در جای دیگر باید بدان پرداخت. در این کتاب به حد مقدور در خصوص کتیبه های خصوصی پرداخته شده است. مجموعه ی کتیبه های خصوصی بررسی شده در این اثر، حدود 122 کتیبه است. شیوه ی بررسی هر کتیبه مشتمل است بر معرفی مختصر کتیبه، چگونگی پیدایی آن و سابقه ی پژوهش. سپس حرف نویسی، آوانویسی و ترجمه ی فارسی آورده شده است. متناسب با هر کتیبه تعلیقات زبانی و تاریخی داده شده است. شیوه ی تقسیم بندی کتیبه های خصوصی نیز به ترتیب فصل هاست. در جلد دوم تصویرها آمده است. در جلوی عنوان هر کتیبه شماره صفحه های تصویرها آمده است.

عناوین اصلی جلد اول:

فصل نخست: تدفین در ایران باستان، گورنوشته ها

فصل دوم: کتیبه های یادبودی

فصل سوم: کتیبه های خصوصی پهلوی ساسانی مسیحیان ایرانی

عناوین اصلی جلد دوم:

گورنوشته ها

کتیبه های یادبودی

کتیبه های مسیحیان ایران

 

 

 

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

مفهوم تاریخ در مشرق زمین: نگرش تاریخی در فرهنگ های دیرین خاور نزدیک

مفهوم تاریخ در مشرق زمین: نگرش تاریخی در فرهنگ های دیرین خاور نزدیک

رابرت سی دانتن

گذشته نگری انسان ها و تصوری که از رویدادهای گذشتگان و میراث گذشته داشته اند به اندازه ی تاریخ بشر قد

سنت و مدرنیته

سنت و مدرنیته

محمد عابد جابری

مولف این کتاب می کوشد نشان دهد که مدرنیته گرچه تلاش برای کنار گذاشتن هرچه کهنه و نابخردانه است اما ب