۱۵۰
۴۰
۱۳۹۸/۶/۲۲
مروری تاریخی بر روابط بختیاری ها و حکومت در عصر قاجار

مروری تاریخی بر روابط بختیاری ها و حکومت در عصر قاجار

پدیدآور: آرش خازنی ناشر: منشور صالح تاریخ چاپ: ۱۳۹۷مترجم: محمود برات وندمکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۰۰نسخهشابک: 1-2-99751-622-978تعداد صفحات: ۴۲۰ص

خلاصه

نویسنده در این کتاب چنان که از نام پژوهش ارزشمندشان پیداست، مروری تاریخی بر روابط بختیاری ها و حکومت قاجاریه داشته اند. ایشان در این اثر، بر جامعه ی مورد مطالعه ی خود - ایل بختیاری - با نهاد حکومت، روند همکاری رو به فزون گروهی قومی در دل نهاد سلطنت را به مثابه ی فرایندی تعاملی در گسترش فرهنگ صلح مورد بررسی قرار داده اند. ضمن این که نتیجه ی حاصل از این پژوهش با ارتقای سطح آگاهی های کنونی و رهیافت های ناشی از پیوندهای قومی و ملی می تواند به انسجام و یکپارچگی تاریخی آحاد جامعه به گذشته شان منجر گردد که با قلم عالمانه و جستجوگرانه ی نویسنده به خوبی به رشته ی تحریر در آمده است.

معرفی کتاب

تنوع جزء جدایی ناپذیر و از مشخصه های جهان مدرن است. در جهان کنونی زمانی تنوع فرهنگی و وجود هویت های قومی متکثر تبدیل به مسئله می گردد که بدانیم هم از طرف بعضی حکومت ها و هم بخش هایی از جامعه ی جهانی به هویت های قومی به عنوان یک مسئله ی منفی و نامطلوب نگریسته می شود که می بایست کنترل، جذب و همگون گردند و برخی از جوامع نیز نسبت به برخورد با هویت های قومی در یک سر در گمی به سر یم برند. همین نگرش می تواند به بروز تعارض میان مرکز و پیرامون و دامن زدن به احساس تبعیض در میان این اقوام بیانجامد. در حالی که برخورد مناسب و درخور با این تنوع فرهنگی و قومیتی و پاسداشتن احترام به آن می بایست به جای ستیز و مبارزه با آن در دستور کار دولت های مدرن قرار گیرد. از این رو یونسکو از سال 1995 یک طرح فرا رشته ای تحت عنوان «به سوی فرهنگ صلح» را در دستور کار برنامه های خود قرار داد. فرهنگ صلح مجموعه ای از ارزش ها، نگرش ها، رفتارها و روش های زندگی است که نافی خشونت بوده و از منازعات پیش گیری می کند. به این ترتیب که تلاش می کند ریشه های درگیری را شناسایی و از طریق گفتمان و مذاکره بین افراد، گروه ها و ملت ها آن ها را حل کند. بر این اساس، به منظور برقراری صلح و جلوگیری از گسترش خشونت جوامع می بایست فرهنگ صلح را از طریق آموزش گسترش دهند؛ به توسعه ی پایدار اقتصادی و اجتماعی کمک کنند؛ احترام به تمامی حقوق بشر را گسترش دهند؛ به دنبال برابری میان انسان ها باشند؛ مشارکت مردمی را افزایش دهند؛ به ارتقای درک، تحمل و همبستگی کمک کنند؛ به پشتیبانی از روابط مشارکتی، جریان آزاد اطلاعات و دانش بپردازند و صلح و امنیت بین المللی را ترویج دهند.

به درستی، نگش احترام آمیز به تنوع فرهنگی و قومیتی به عنوان ابزاری مؤٍثر در راستای تحقق این اهداف می تواند منجر به بهبود رشد شناختی افراد، افزایش درک نژادی و قومی آن ها، تقویت حس اجتماعی و مشارکت مدنی در افراد یک کشور با برخورداری از تنوع فرهنگی و قومیتی شود. از طریق گستش چنین نگرشی در جوامع می توان ملت ها را با میراث معنوی و فرهنگی جوامع خود آشنا ساخت و این بهبود رشد شناختی و افزایش درک نژادی و قومی در افراد می تواند به خودی خود از طریق ایجاد اعتماد به نفس ملی منجر به تقویت حس اجتماعی و مشارکت مدنی در افراد هر سرزمین شود. ایران به عنوان سرزمینی متکثر و دارای تنوع فرهنگی و قومیتی متشکل از فارس، ترک، کرد، لر، بلوچ، ترکمن، طالشی، مازندرانی، گیلک، عرب و سایر اقوام، همواره با این مسئله روبروست که قومیت یکی از مهم ترین مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی معاصر آن محسوب می شود و نقشی مؤثر در مناسبات دولت و ملت دارد و تا دوران مدرن و حتی در همین دوران چرخه ای از تحولات تاریخی ایران همواره بر بنیان همین مناسبات دولت با اقوام شکل گرفته است.

تجربه ی تاریخی زیست در سرزمین ایران نشانگر آن است که مهم ترین عامل تقویت کننده ی صلح در این سرزمین تنوع فرهنگی است. تنوع فرهنگی به این سرزمین خاصیت انداموارگی بخشیده و کلیت پیکری را ایجاد کرده ک بدون تعامل و هم زیستی و مشارکت تمامی اجزاء آن نمی تواند به صلح رسد و از توانمندی لازم برای کارایی برخوردار باشد. در این راستا، پژوهش در حوزه ی تاریخ و فرهنگ اقوام در چنین جامعه ای می تواند از جمله ساز و کارهای عقلانی باشد که می بایست با هدف گسترش فرهنگی صلح و ایجاد انسجام و همگرایی ملی از طریق نزدیکی فرهنگ ها، ایجاد تفاهم و تعامل میان آن ها به منظور هم زیستی مسالمت آمیز و رفع سوء تفاهم های اجتماعی در صدر برنامه ی پژوهش های تاریخی و فرهنگی اصحاب تاریخ و فرهنگ قرار گیرد.

کتاب حاضر درباره ی تعامل قبیله و دولت طی حکومت خاندان قاجار در ایران است. در این رهگذر تاریخ ایل بختیاری ساکن رشته کوه زاگرس طی قرن نوزدهم بررسی می شود؛ دوره ای که تعادل بین مرکز - پیرامون برای همیشه دگرگون شد. به منظور نوشتن تاریخ قرن نوزدهم، زندگی قبیله ای و قوم نگاری این مردمان، در مطلب زیرین به بررسی طرح های دولتی برای توسعه ی چراگاه ها و اقامت قبایل کوچ رو در ایران عصر قاجار پرداخته می شود. به دنبال پیگیری چگونگی نضج بختیاری طی آغاز قرن نوزدهم در کوهستان های حاشیه ی اصفهان، نقش جاده سازی، اکتشاف نفت و انقلاب مشروطیت در قدرت یابی و استقلال این قوم در عصر قاجار مورد توجه قرار می گیرد. رویکرد مورد استفاده در کتاب حاضر روند تاریخ نگاری قرن 19 ایران، حرکت از حاشیه (در این مورد سیاه چادرهای بختیاری و رشته کوه زاگرس) و قرار دادن تاریخ قومی در قلب نهاد سلطنت است. چنین رویکردی در مورد خاندان قاجار چندان به کار نرفته است. مطالب کتاب در 5 گفتار ارائه گردیده است:

گفتار نخست: مناطق پیرامونی سرزمین ایران در قرن نوزدهم

گفتار دوم: شرایط اصفهان و پیرامون آن

گفتار سوم: جاده ای در میان کوهستان

گفتار چهارم: در نفت زار ایران

گفتار پنجم: نقش بختیاری ها در انقلاب مشروطیت ایران

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

سیاست ورزی در ایران عصر صفوی (قدرت، دیانت، بلاغت)

سیاست ورزی در ایران عصر صفوی (قدرت، دیانت، بلاغت)

کالین میچل

مرکزیت تشیع دوازده امامی در طرح توسعه ی شاهنشاهی صفوی قابل انکار نیست، اما انبوهی از عوامل مهم دینی

شیعیان متقدم: جستارهایی در تبار اجتماعی شیعه تا پایان قرن چهام هجری

شیعیان متقدم: جستارهایی در تبار اجتماعی شیعه تا پایان قرن چهام هجری

محمدحسین افراخته

تاریخ تشیع در پنج قرن اول را می توان مهم ترین دوران شیعه قلمداد نمود. تشیع در این دوران به عنوان یک