۶۲
۲۰
۱۳۹۹/۸/۲۹
زن ایرانی و عصر روشنگری (بازخوانی تاریخ تحول اجتماعی زن ایرانی)

زن ایرانی و عصر روشنگری (بازخوانی تاریخ تحول اجتماعی زن ایرانی)

پدیدآور: نازلی اسکندری نژاد ناشر: نشر زیباتاریخ چاپ: ۱۳۹۹مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۳۰۰نسخهشابک: 2-30-8389-964-978تعداد صفحات: ۱۸۲ص

خلاصه

این کتاب تمرکز خود را بر چگونگی ورود و ظهور زنان در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی قرار داده و از نقش بسزایی که زن در تاریخ ایران ایفا کرده، سخن گفته است. اثر حاضر ضمن بررسی جایگاهی که زنان در عرصه‌های گوناگون داشتند بیش از هرچیز حرفه روزنامه‌نگاری و نحوه حضور بانوان را در آن به بحث می‌گذارد، زیرا این حرفه به تنهایی می‌تواند به عنوان نماینده‌ای برای فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی زنان در عرصه جامعه به شمار آید و چشم‌اندازی صحیح را در این باب به نمایش بگذارد.

معرفی کتاب

جهان مردانه، در خلال هزاره های دراز عمر، فرصت های کمی به زنان داده است تا از قالب های سنتی تعیین شده و شکل پذیرفته بیرون آیند و به کارهای دیگری پردازند که به نحوی از انحا، از آن ها منع شده بودند. روزنامه نگاری بی شک یکی از آن گونه مشاغل است که هر چند به صورت های کنونی تازه است و بدیع می نماید، ولی در مفهوم حقیقی، به عنوان آباء الاولین تاریخ نویسی است و کاری جز ضبط حوادث روزمره و نشان و اوقات ندارد. اگر نبود که حوادث چند قرن اخیر تاریخ جهان، به گونه ای غیر قابل اجتناب جهانگیر شده باشد، و هر آن واقعه ای که در یک قسمت از بسیط ارض می گذرد، با سرعتی باور نکردنی به دیگر بخش های عالم منتقل گردد، به یقین هنوز برای جامعه ی ما که نقش ها در آن تثبیت شده به نظر می آیند، سخن از قبول شغل روزنامه نگاری نامربوط می نمود و با سادگی جایی برای حضور و نمایش استعدادهای درخشان بانوان کشور باز نمی شد. ولی خوشبختانه، حوادثی که از سال انقلاب کبیر فرانسه (1204/1789ه.ق) آغاز شده و تاریخ حیات انسان ها را به عصر تازه ای به عنوان تاریخ معاصر پیوند زده است، موجب گردیده تا در دنیای کنونی ما و خاصه در غرب، تغییرات سیاسی - اجتماعی عظیمی به وقوع بپیوندد و با سرعتی باور نکردنی آثار عملی خود را به همه جای گیتی گسترش دهد آن سان که همه در همه جا ناگزیر شوند، تغییرات سریع و ناشناخته را بپذیرند و به طوع و کره، شاهد بروز و ظهور تحولات تازه ای شوند. به همین سبب، روزنامه نگاری بانوان نخست در غرب، پدیدار شد و به دنبال کشانده شدن ناگزیر نیروهای مختلف اجتماعی به ساحت ها و صحنه های حیات مدنی، این حرفه ی شریف به ایران عصر قاجاری (1344-1204ه.ق) نیز راه یافت. اما عبور این تجربه ی جدید از گذرگاه کودکی و نوجوانی و رسیدن به دوران بلوغ و پختگی مستلزم پیمودن راهی دراز بود تا زنان روزنامه نگار ایرانی، تعریف های تازه ای از قابلیت ها و شایستگی های بر حق خویش بیابند و نه تنها خود نگاه تازه ای به اطراف داشته باشند بلکه مردم دوروبر را نیز وادار کنند که با دید نو به استعدادهای زنان بنگرند و جایگاه ویژه ای برای انجام شغل پر دردسر خبرنگاری و روزنامه نویسی آن هم به سبک و سیاق معمول غربی بدانان واگذارند.

بیان اعتقادات اجتماعی و موضوع آزادی، دموکراسی، قانون و غیره در آن دوره در مطبوعات مردانه که با سیاست و مسائل اجتماعی درگیر بودند، اگرچه تازگی داشت، امری منطقی بود. اما سخن گفتن از معضلات اجتماعی و برابر حقوق زنان با مردان و سایر مسائلی که در آن دوره توسط زنان مطرح شد امروز از جانب ما قابل ستایش و تمجید است. صداقت و بی باکی زن ایرانی در نوشته هایش در آو دوره نشان دهنده ی گسترش بینش اجتماعی و آگاهی های فردی اوست. در واقع باید گفت که انتشار روزنامه توسط زن ایرانی، در واقع نخستین قدم بود که از جانب آن ها برای نشان دادن دوره ی شکل گیری اندیشه های اجتماعی زنان ایرانی در جهت طرد خرافات و تعصبات کورکورانه و تقلیدی و مشارکت در انتخاب سرنوشت خویش به عنوان یک انسان، نه جنس دوم، برداشته شد. کوشش زن ایرانی در راستای اثبات این مطلب انجام پذیرفت که برای رفاه و سعادت بیشتر جامعه، نیروی کارآمد و لایق و مطمئن زنان نقش موثری ایفا می کند و اصلاح قواعد و قوانین دست و پاگیر در جهت رشد زمینه های فعالیت زنان در عرصه های مختلف اجتماع ضروری می نماید. چه، مقصد نهایی در هر جامعه ای نیل به سعادت است و کم کردن بارهای سنگین معضلات، به خصوص در دنیایی که روز به روز پیچیدگی های آن بر اثر رشد سرسام آور تکنولوژی و علوم بیشتر می گردد و ضرورت ها، در تعبیر فلسفی آن که جبر توام با اختیار خوانده می شود، ایجاب می کند که زنان فهیم و توانمند که نیمی از جامعه را تشکیل می دهند، در کنار برادران خود با تلاش و کوشش چرخ های مختلف حیات ملی را کارآمدتر و مؤثرتر به گردش درآورند.

این نکته نیز قابل یادآوری است که پرداختن به شرح حال زنان روزنامه نگار چون فی النفسه نماینده ی نحوه ی حضور زنان کشور در عرصه های زنده ی فعالیت های اجتماعی - فرهنگی است و با توجه به قلت عددی چنان بانوان صاحب مقام و منزلتی که صفحات معدودی را به خود اختصاص داده، نویسنده ناگزیر و من باب طرح مسئله و نشان دادن اهمیت پای گذاری زنان شجاع و نامدار به صحنه های حیات ملی، قدری هم به سابقه ی این گونه مباحث پرداخته است و آنچه را که در تاریخ و حتی اسطوره ها در باب مشارکت برخی از زنان نامدار، یاد شده، به عنوان مقدمه ای بیان می کند.

مطالب در چهار فصل تنظیم شده است:

فصل اول: سابقه حضور زنان در تاریخ

فصل دوم: زنان ایران در عصر قاجار

فصل سوم: ورود زنان به عرصه فعالیت های سیاسی

فصل چهارم: زنان روزنامه نگار

 

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

اندرز به سلطان: نصیحت و سیاست در اسلام قرون میانه

اندرز به سلطان: نصیحت و سیاست در اسلام قرون میانه

نگین یاوری

نویسنده در این کتاب روش مطالعه در تاریخ اندیشه ی اسلامی را از بنیاد متحول می کند و لزوم توجه به مسیر

بر آستان عاشورا (جلد 2)

بر آستان عاشورا (جلد 2)

محمدمهدی آصفی

کتاب فرا رو که مجموعه‌ای است از گفتارها و جستارهای عالم مجاهد حضرت آیة الله آصفی(رحمةالله علیه)، از