۱۶۹
۸۶
۱۴۰۲/۱۰/۲۳
تحفۀ درود رساله ای در ابزار خوشنویسی و اصول و قواعد خط نستعلیق (تألیف در 1120 هجری)

تحفۀ درود رساله ای در ابزار خوشنویسی و اصول و قواعد خط نستعلیق (تألیف در 1120 هجری)

پدیدآور: محمدمنعم صدیقی مصحح: حمیدرضا قلیچ خانیناشر: دکتر محمود افشارتاریخ چاپ: ۱۴۰۱مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۲۲۰۰ نسخه

خلاصه

کتاب حاضر دربردارنده ی دو رساله در خوشنویسی است. نخست تحفه ی درود از محمد منعم، خوشنویس و شاعر هندی، که طولانی ترین رساله ی آموزش خوشنویسی است و دیگری رساله ای مختصر در شناخت نستعلیق، احوال خوشنویسان و ابزار و رنگ ها از محمدامین. تصحیح هردو رساله بر اساس تک نسخه ای که از آن ها به دست آمده صورت پذیرفته است.

معرفی کتاب

کتاب حاضر دربردارنده ی دو رساله در خوشنویسی است. نخست تحفه ی درود از محمد منعم فرزند شیخ عبدالحی ارولی، خوشنویس و شاعر هندی، که تألیف آن پس از چند سال در 1120 ق به پایان رسیده و طولانی ترین رساله ی آموزشی خوشنویسی است که یک هندی پارسی گو نوشته است. دیگری رساله ای مختصر در شناخت نستعلیق، احوال خوشنویسان و ابزار و رنگ ها از محمدامین که در سال 1139 ق در هند تألیف شده است. تصحیح هردو رساله بر اساس تک نسخه ی به  دست آمده آز آن ها صورت پذیرفته است.

محمد منعم خوشنویسی گمنام از مسلمانان شبه قاره و ساکن منطقه ی ارول است که در سال 1115 هجری دست به تألیف این اثر زده و درتاریخ رمضان 1120 آن را به اتمام رسانده است. محمد منعم صدیقی فرزند شیخ عبدالحی ابن شیخ شهاب الدین ارولی بهاری در صفر سال 1055 دیده به جهان گشود و از پنج سالگی عازم مکتب شد و تحصیلات خود را در1073 به پایان رساند. او درخوشنویسی شاگرد شیخ عبدالکریم و حاجی جمال الدین بود و گویا تا زمان استنساخ این نسخه در 1126 هجری در قید حیات بوده است. وی شاعر نیز بوده و بالغ بر 460 بیت شعر با تخلص «منعم» در این کتاب دارد.

منعم این رساله را به نثر مسجع و آهنگین نوشته و در میان مطالب، سروده هایی از خویش را هم افزوده است. سبک سخنوری و اطلاعات ارزشمند هنری رساله نشان می دهد که او در آموختن زبان فارسی و عربی و لطایف خوشنویسی و آشنایی با هنرمندان ایرانی زحمت و مرارت بسیار کشیده است. با آنکه این رساله را کاتبی هندی به زبان غیر زبان مادری تألیف کرده، اما از نظر محتوا بر رساله های دیگر برتری دارد و دارای اطلاعات تازه و دست اول است. به علاوه این رساله، مفصل ترین متنی است که تاکنون یک خوشنویسی هندی درباره ی خوشنویسی و اصولش تألیف کرده و به تفصیل از ابزار و ادوات کتابت و اصول و قواعد مفردات و مرکبات خط نستعلیق سخن رانده است. از این رو منبعی منحصر به فرد برای مطالعه ی چگونگی شکل گیری نستعلیق هندی به شمار می رود.

به پیوست کتاب مذکور، اصلاح شده ی رساله ی خوشنویسی محمدامین که در سال 1139 هجری تألیف شده آمده است. هردو رساله در نیمه ی نخست سده ی دوازدهم تألیف شده است. یکی در شرق هندوستان و به دست هنرمندی حرفه ای و دیگری با صدها کیلومتر فاصله در مرکز هند و توسط خوشنویسی غیرحرفه ای. مطالعه و مقایسه ی این دو رساله نشان دهنده ی رواج و مقبولیت خوشنویسی ایرانی در هندوستان سده ی دوازدهم است.

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

ارنست پرون فراش دبيرستان شوهر شاهنشاه آريامهر

ارنست پرون فراش دبيرستان شوهر شاهنشاه آريامهر

محمد پورکيان

اين کتاب که در برلن غربي در سال 1357 چاپ شده است در باره سابقه آشنايي ارنست پرون با محمدرضا پهلوي و

ادبیات عرب

ادبیات عرب

آندره میکل

کتاب حاضرنوشته ی آندره میکل، تاریخ دان، خاورشناس و متخصص زبان و ادبیات عرب است. وی در این نوشتار دور