۵۵
۲۴
۱۳۹۷/۹/۱۱
آخرین شاه، آخرین دربار؛ ده سال پایانی رژیم پهلوی به روایت اسداله خان اعلم

آخرین شاه، آخرین دربار؛ ده سال پایانی رژیم پهلوی به روایت اسداله خان اعلم

پدیدآور: موسی فقیه حقانی ناشر: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایرانتاریخ چاپ: ۱۳۹۷مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۱۰۰۰نسخهشابک: 978-600-8709-07-7تعداد صفحات: ۴۱۱ص

خلاصه

کتاب حاضر خلاصه ای از یادداشت ها و خاطرات اسداله علم درباره ی خاندان پهلوی است که در یک مجموعه ی دو جلدی با عنوان «گفت و گوهای من با شاه» در گذشته منتشر شده بود.

معرفی کتاب

اسداله علم فرزند ابراهیم علم معروف به «شوکت الملک» در 1298 شمسی در خانواده ای که به تبعیت از سیاست انگلیسی ها شهرت داشتند به دنیا آمد. اجداد او - از خوانین قائنات و سیستان - و پدرش متحد رضاخان در کودتای 1299 بود. حکمرانی قائنات و سیستان و بلوچستان و عهده داری وزارتخانه پست و تلگراف و تلفن مزید این همکاری بود که او را بیشتر به رضاخان نزدیک کرد. وی لیسانس مهندسی گرفت و به اشاره رضاخان با دختر ابراهیم قوام - قوام الملک شیرازی - وصلت و با خاندان سلطنتی نسبت سبب پیدا کرد. رضاخان قبلا دختر خود اشرف را به ازدواج علی قوام درآورده بود. از 1323 تا 1326 علم پیشکار مخصوص محمدرضا پهلوی بود تا اینکه در 1326 قوام السلطنه او را به فرمانداری کل سیستان و بلوچستان منصوب نمود. کمتر از یک سال بعد در کابینه ساعد مراغه ای وزیر کشاورزی شد. در کابینه رجبعلی منصور نیز وزیر کشاورزی بود. تا اینکه در کابینه زرم آرا وزیر کار شد. در خلال همین سال های با شاپور ریپورتر انس گرفت و شبکه بدامن را که بعدها در کودتای 29 مرداد 1332 نقش کلیدی ایفا کرد با هدف مقابله با نفوذ کمونیسم تأسیس نمودند. در دوران نخست وزیری مصدق، علم از سوی شاه سرپرست اداره املاک و مستغلات پهلوی شد. مصدق که نسبت به او حساس شده بود وی را روانه زادگاهش بیرجند نمود اما مشارکتش در کودتای 1332 او را به شاه نزدیک تر کرد. از 1334 تا 1336 در کابینه ی حسین علاء وزیر کشور شد. تغییر استانداران و فرمانداران سراسر کشور، انجام انتخابات فرمایشی مجلس نوزدهم، سانسور و تعطیلی مطبوعات مخالف بخشی از اقدامات او در این دوره بود. با روی کار آمدن منوچهر اقبال در 1336، علم «حزب مردم» را به اشاره شاه تأسیس کرد تا در کنار حزب دولتی ملیون نمایش آزادی احزاب را به اجرا درآوردند. وی با سمت دبیرکل حزب مردم، نقش مخالف خوان دولت اقبال را ایفان می کرد تا اینکه افتضاح انتخابات مجلس بیستم در 1339 او را مجبور به استعفا از سمت دبیر کلی نمود. سقوط دولت امینی پس از سفر شاه به آمریکا و متقاعد نمودن آن ها نسبت به عزل امینی، علم را بر اریکه صدارت نشاند و در تیر 1341 مأمور تشکیل کابینه شد. تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی با ماهیت ضد اسلامی حکم اعلان جنگ به اسلام و روحانیت را داشت که با اعتراض شدید روحانیت به پرچمداری امام خمینی رو به رو و به لغو لایحه مزبور منجر شد. رژیم قصد عقب نشینی نداشت لذا با برگزاری رفراندوم ششم بهمن 1341 دور جدید تقابل با روحانیت را آغاز کرد. تحریم رفراندوم توسط مردم به دستور علما، حمله به مدرسه فیضیه قم در فروردین 1342، بازداشت حضرت امام خمینی در 14 خرداد 1342 و به خون کشیدن قیام پانزده خرداد از دیگر رویدادهای عمده دوران نخست وزیری علم بود. وی به کرار با افتخار از اقدامات خود در این دوره به عنوان اقدامی که ریشه روحانیت را کند و پایه های رژیم را تثبیت نمود یاد می کند. وی تا اسفند 1342 در همین سمت بود تا اینکه شاه حکم نخست وزیری حسنعلی منصور را برای تکمیل وعده هایی که به آمریکایی های داده بود امضا کرد. علم نیز به ریاست دانشگاه پهلوی شیراز منصوب شد. در سال 1345 علم گام آخر را در نزدیکی به شاه برداشت و وزیر دربار شد. علاوه بر این ها او مشاغل حاشیه ای دیگری هم به عنوان معتمد محمدرضا پهلوی بر عهده داشت.

کتاب حاضر با استفاده از مجموعه یادداشت های علم صرف نظر از حواشی غیر ضرور نوشته شده است. به عبارت دیگر خلاصه ای از آنچه در خاطرات وی در محورهای مختلف آمده در یک مجلد تقدیم خوانندگان می گردد.

عناوین اصلی:

آشنایی با شاه: نگاهی به شخصیت و روحیات شاه و خانواده او

خانواده شاه: همسر و فرزندان

خواهران و برادران شاه: اشرف، شمس، عبدالرضا و غلامرضا

سیاست داخلی: اداره کشور، وضعیت مردم، مطبوعات، احزاب سیاسی، دانشجویان، دانشگاه ها و روشنفکران، ساواک، ارتش، خریدهای تسلیحاتی، وزرای شاه، دین ستیزی و نفوذ بهائیان در دولت، نفت و کنسرسیوم

سیاست خارجی و وجهه ی بین المللی

 

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.